Wanneer je als Nederlander voor het eerst naar Genk of een andere plek in Vlaanderen komt, merk je het meestal meteen: iedereen om je heen spreekt Nederlands, maar toch klinkt het allemaal net even anders. Misschien hoor je zelfs woorden die je helemaal niet kent, terwijl je in andere gevallen alles lijkt te begrijpen. Precies dat is het verschil tussen het Vlaams en het Nederlands.
Want: hoewel Nederlanders en Vlamingen officieel dezelfde taal delen, zijn er in de praktijk zeker enkele verschillen te ontdekken. Dat zit niet alleen in de uitspraak, maar ook in hoe gesprekken verlopen, hoe de beleefdheidsvorm wordt gebruikt en zelfs hoe bepaalde woorden worden toegepast. Voor bezoekers van dit deel van Belgie, dus ook van Genk, is het interessant om eens goed te kijken naar de (kleine) verschillen tussen het Vlaams en het Nederlands.
Uitspraak en klank zijn anders: Vlaams is zachter en rustiger
Een van de eerste dingen die opvalt, is de uitspraak. Nederlanders vinden het Vlaams vaak een stuk rustiger en zachter klinken dan het Nederlands. Waar Nederlanders woorden vaak vrij direct en best hard uitspreken, spreken Vlamingen woorden en zinnen met een meer melodieuze klank uit. Op die manier wordt het Vlaams meteen een stuk vriendelijker, puur omdat het bijna zangerig klinkt. Dit heeft ook te maken met de Nederlandse ‘g’ die we hier vaak hard uitspreken. Denk maar eens aan het woord ‘dag’ of ‘graag’.
Voor mensen in andere Europese landen is deze ‘g’ vaak erg moeilijk uit te spreken. In Vlaanderen is dat iets minder het geval, maar men heeft wel een veel subtielere klank voor deze letter. Dat is voor Nederlanders misschien even wennen, maar uiteindelijk zorgt het er wel voor dat gesprekken vaak net wat prettiger zijn om naar te luisteren. Het helpt ook dat Vlamingen over het algemeen iets rustiger praten dan Nederlanders, waardoor de taal überhaupt een stuk rustiger overkomt dan het Nederlands.
Andere woorden voor dezelfde dingen: wat wordt er bedoeld?
Wat verder opvalt, is dat er toch best wat andere woorden zijn in het Vlaams die in Nederland nauwelijks voorkomen. Dat terwijl ze vaak precies hetzelfde betekenen! In Vlaanderen ga je bijvoorbeeld niet naar de supermarkt voor een paar boodschappen, maar naar de ‘winkel’ of de ‘superette’. Hoewel wij de ‘winkel’ ook wel begrijpen, kan dit in Nederland ook een kledingwinkel of een drogisterij zijn. Een stoep in Vlaanderen heet vaak een ‘voetpad’ en een pinautomaat wordt regelmatig een ‘bankautomaat’ genoemd. Dit zijn woorden die wij in Nederland wederom wel kennen, maar eigenlijk niet echt gebruiken.
Daarnaast zijn er nog andere woorden die we hier sowieso niet in ons vocabulair hebben. Wat dacht je bijvoorbeeld van het woord ‘goesting’ (en dan natuurlijk wel uitgesproken met een mooie, zachte g). In Nederland zeggen we in dat geval gewoon dat we ergens zin in hebben. Het woord ‘plezant’ ken je waarschijnlijk ook wel, maar ook dat is zo’n woord dat je in Nederland eigenlijk nooit hoort. Wij gebruiken dan ‘fijn’ of ‘leuk’. Het woord ‘velo’ wordt in Vlaanderen dan weer veel gebruikt om de fiets mee aan te duiden. Je snapt dus misschien wel dat een gesprek tussen een Vlaming en een Nederlander soms best hilarisch kan zijn.
Beleefdheid speelt in Vlaamse taal een grote rol
Een ander groot verschil tussen het Vlaams en het Nederlands is dat Vlamingen vaak een stuk formeler praten. In Nederland spreken we een ander al snel met ‘je’ of ‘jij’ aan, ook wanneer je iemand niet zo goed kent. Dat wordt hier heel normaal bevonden, maar zal je in Vlaanderen niet zo snel horen. Daar wordt vaker ‘u’ gebruikt, vooral in winkels, restaurants, hotels of wanneer je met iemand praat die ouder is of die je nog niet zo goed kent. Wat hier meteen bij opvalt? Simpel: een gesprek in het Vlaams klinkt meteen een stuk beleefder of formeler dan je misschien gewend bent in Nederland.
Je moet wel weten dat dit niet betekent dat Vlamingen ook meteen een stuk afstandelijker zijn dan Nederlanders. Eigenlijk geldt juist het tegendeel: mensen vinden de Vlaamse manier van spreken vaak juist fijn en respectvol, zonder dat het afdoet aan warmte of gastvrijheid. Een goed voorbeeld hiervan is dat een Nederland in een café bijvoorbeeld heel direct kan zeggen: “Mag ik een koffie?”, terwijl een Vlaming in zo’n geval juist eerder zou zeggen: “Mag ik misschien een koffie, alstublieft?”. Het is maar een klein verschil, maar hierdoor is het verschil tussen het Vlaams en Nederlands wel enorm duidelijk.
Ondanks verschillen begrijpen we elkaar wel goed
Dus ja: er zijn zeker enkele verschillen op te merken tussen de Vlaamse en de Nederlandse taal. Ondanks alle verschillen kunnen we elkaar gelukkig wel gewoon verstaan en begrijpen. Dat komt omdat de basis van de taal hetzelfde is. In boeken, kranten en officiële documenten wordt vaak het standaard Nederlands gebruikt. Je ziet en hoort de meeste verschillen dus vooral in de spreektaal. Is dit een probleem? Absoluut niet! Hoe leuk is het om op die manier meer van elkaar te leren, zeker wanneer je als Nederlander op bezoek bent in Vlaanderen?
Daarom is het dus zeker een aanrader om je eens te verdiepen in de Vlaamse taal. Het maakt gesprekken tijdens je weekend in Genk en omgeving vaak net wat interessanter en het zorgt ervoor dat je woorden leert die je misschien nog helemaal niet kende. En wie weet: misschien bevallen bepaalde woorden wel zo goed, dat je ze vanzelf gaat gebruiken! En kom je er nou echt niet uit of wil je de zekerheid hebben dat iets in het Vlaams correct is? Dan kun je altijd nog een Vlaams vertaalbureau inschakelen.
